ورود به آزمون
یادگیری و دلایل فراموشی  1398-9-17   4 دقیقه و 30 ثانیه

یادگیری و دلایل فراموشی


تأثير مطالب بر يكديگر

بديهي است مطالبي كه در ذهن داريم و مطالبي كه بعداً وارد ذهن ما مي شوند، اثرات مختلفي بر هم دارند، و تأثير ياد شدهممكن است كه در جهت تقويت يا تضعيف ذهن باشد كه حالت هاي متفاوتي دارد:

1  تأثير مثبت آموختنی ها بر يكديگر

گاهي بين دو مطلب يا دو پديده، رابطه اي برقرار است كه یکديگر را تقويت می کنند؛ در اين صورت، هم مطلب بعدي به آساني در ذهن جاي م يگيرد و هم به خاطر رابطه اي كه بين مطلب قبلي و بعدي وجود دارد، يادآوري هر دو مطلب بهتر صورت می گیرد؛ يعني «تداعي مثبت » انجام مي شود.

كسي كهزيست شناسي آموخته، در يادگيري بهداشت موفق تر است چون در زيست شناسي اطلاعاتي داده م يشود كه در بهداشت از آن استفاده مي شود؛ مثلاً، در كيي ساخت يك اندام و در ديگري روش حفظ آن آموخته مي شود .

تأثير آموختني ها بر كيديگر، فقط در مورد مطالب و دانستني هاي ذهني نيست، بلكه بين دو مهارت )حركتي( نيز اين تأثير ديده مي شود؛ براي مثال، كودكي كه مدتي سه چرخه سواري كرده است، راندن دوچرخه را آسان تر از كودكي كه سه چرخه سواري نمي داند، ياد م يگيرد، و آنكه راندن دوچرخه را م يداند، راندن موتورس كيلت را سريع تر از كسي كه دوچرخه سواري نمي داند، ياد م يگيرد، و آنكه راندن موتورسیکلت را به خوبي آموخته است، در مقايسه با كسي كه به راندن موتورس كيلت تسلط ندارد، با اشكال كمتر و سرعت بيشتر، راندن اتومبيل را مي آموزد. همچنين كسي كه رانندگي اتومبيل را مي داند، در راندن تراكتور و ماشين خاكبرداري موفق تر است.

 

2  تأثير منفي آموختن يها بر يكديگر

 

الف  منع مؤثر قبلي: گاهي نگهداري يا ضبط ذهني، تا حدي مانع م يشود كه مطالب بعدي به آساني در ذهن جاي گيرد؛ يعني مانع ياد گرفتن جديد يا نگهداري مطالب جديد مي شود. اين کیفیت را به ياد نياوردن بر اثر «منع مؤثر قبلي » يا «بازداري بعدي » مي نامند.

ب  منع مؤثر بعدي: گاهي مطالب جديدي كه ياد گرفته مي شود، در به ياد آوردن مطالب قبلي، توليد اشكال ميك‌ند. اين کیفیت را به ياد نياوردن بر اثر «منع مؤثر بعدي » يا «بازداري گذشته » مي نامند. به طور مثال، يك نفر مي گويد: وقتي درس فيزيك را آخر شب خوانده و م يخوابم، روز بعد آن را بهتر به ياد م يآورم، در حالي كه وقتي بعد از فيزيك، درس يا درس هاي ديگري را می خوانیم ، روز بعد درس فيزيك را كمتر به ياد می آورم.

در اين مورد ما با «منع مؤثر بعدي » روبرو هستيم؛ يعني آنچه بعداً آموخته شده، در به ياد آوردن مطالبي كه قبلاً آموخته شده است، توليد اشكال ميك‌ند. شما هم مي توانيد اين موضوع را تجربه كنيد.

 

* تأثير تشابه در مطالب:

 

شدت تأثير و مخلوط شدن مطالب با كيديگر، بستگي به تشابه آنها با همديگر نيز دارد. هر چه تشابه بيشتري بين مطالب وجود داشته باشد، مطالب، بيشتر بر كيديگر اثر میکنند. اگر دو درسي كه پشت سر هم آموزش داده مي شوند، دور از هم باشند

به طور مثال: شيمي و علوم اجتماعي( متوجه مي شويم كه تداخل بين آنها يا وجود ندارد يا بسيار اندك است. اين وضع، مخصوصاً براي كودكان تا زماني پيش مي آيد كه آنها وجوه مشترك شباهت و تمايز متفاوت دو مطلب را به درستي درك نمی کنند ؛

ولي هنگامي كه بتوانند تشابه بين دو موضوع يا مطلب را به خوبي بفهمند، آن گاه اين تشابه مي تواند به عنوان عاملي مثبت، بر يادگيري اثر بگذارد. اگر بخواهيم به كودك فارسي زبان، زبان هاي انگليسي و آلماني را به صورت همزمان بياموزيم، اين كودك در حرف زدن، تا مدتي لغات هر دو زبان را به طور مخلوط به كار م يبرد؛

اما وقتي همين كودك به سن هشت يا نه سالگي برسد، تشابه واژه ها، يادگيري اين دو زبان را براي وي آسان تر میکنند.

بسيار ديد هايم كه فارسي زبانان نيز در صورت آموزش صحيح، زبان عربي را به علت تشابهات و اشتراكات لغوي آسان تر م يفهمند و آن را راحت تر مي آموزند. بدين ترتيب، مي توان توصيه عملي براي برنام هريزي به دست داد و آن اينكه بايد تا حد امكان، از مطالعه دروس مشابه در مدت زمان محدود، خودداري كرد. علت های عمدة به ياد نياوردن:

1  ياد گرفتن ناقص

بسياري از مواقع، ناتواني در به ياد آوردن، به اين خاطر است كه موضوع مورد نظر به خوبي ياد گرفته نشده است؛ يعني اشكال در ياد گرفتن است؛ در واقع، مطالب به ياد

آورده نمی شود ؛ چون به درستي فراگرفته نشده اند.

2  نبودن محرك مناسب

گاهي اشخاص، مطلب يا موضوعي را كه به خوبي ياد گرفت هاند، به ياد نم يآورند؛ زيرا محرك مناسبي براي به ياد آوردن آن مطلب يا موضوع وجود ندارد؛ مثلاً كودكي كه ناظر آتش سوزي در محل خاصي بوده، ممكن است كه در حالت عادي، آن حادثه را به

ياد نياورد، ولي با گذشتن از محل حادثه، كه با خودحادثه ارتباط ذهني و عاطفي پيدا كرده است، آتش سوزي را به ياد آورد. پس م يبينيم كه يك محرك مناسب )مانند: ماشين آت شنشاني، تصويري از آتش سوزي و ...( در به ياد آوردن، بسيار مؤثر است.

3  سركوب اطلاعات

بسيار ديده ايم كه افراد، مطلب يا موضوعي را كه براي آنها با اضطراب و ناراحتي همراه بوده است، به طور موقت به ياد نمي آورند؛ مثلاً كسي كه به درس رياضيات علاقه يادگيري و دلايل فراموشي

اشتراک گذاری در :

نظر شما درباره این مطلب